"चौकटतीवर बालगणपती चौसोपीखण स्वागत करती"

आज जरा उशीरच उठले .. कारण काल रात्री ३ वाजे पर्यंत डोळ्याला डोळा लागला नाही .. लागणार तरी कसा ? एवढ्याश्या डोळ्यात ढिग भर समुद्र जो भरला होता . .यावेळी गणपतीला मी पहिल्यांदाच घरी नाही ...
हलक्या हाताने उसळणारया आठवणींच्या लाटा थोपवताना गोड गोजिऱ्या क्षणांच्या मोत्यांनी ओंजळ भरून गेली होती . .

हलकेच डोळ्यासमोर तरळल माझ गावातल कौलारू घर. . "आठवणींच्या आधी जाते तिथे मनाचे निळे पाखरू" अगदी तस्स.. फक्त आता मातीच्या रूपातून सिमेंटच्या नव्या वस्त्रात सजलेले .. पण मुळ ढाचा तोच असलेल ,मायेचा ओलावा आणि माणसांची श्रीमंती न संपलेले माझ..आमच सगळ्यांच घर...

माझा नयनांच्या पावलांनी मी आमच्या अंगणात उतरले,पावसामुळे गुळगुळीत झालेल्या पायरयान वरून अलगद सावरत सावरत . .

अंगणात पाउल ठेवायला जागाच नव्हती नुकतीच पहाटेच्या हलक्या झुळुकीने अंगणात प्राजक्ताच्या फुलांचा सडा घातला होता,तिथे दिसले मला बाबाकाका आणि दिलू  काका पंचा पसरून ती इवलुशी फुल गोळा करताना ...

सगळ घर अगदी "चौकटतीवर बालगणपती चौसोपीखण स्वागत करती" अस दिसत होत. .मी धावत घरात शिरले , पडवीत सगळे उठायच्या विचारात होते,जयेश चुळबूळ करत होता. संपन्न मात्र डोक्यावर पांघरून घेऊन साखर झोपेत होता .. काल रात्री खूप जागून,७-८ वेळा चहाचे sessions होऊन,हास्य कल्लोळात गप्पा मारत मारत सजावट पूर्ण झाली होती .. खांबांना बांबूनी  पानांनी झाकले होते ,सगळीकडे लाल झालर असलेली पांढरी छत,त्यांना लटकणारी प्लास्टिक ची झगमगती तोरण ,हलकेच प्रकाश फेकणारी lights ची तोरण...

डावीकडे झोपाळ्यावर आशय छान बिछाना करून झोपला होता ... त्याला पाहत पाहत मी पायरया नी पडवीतून वरून ओटीवर आले , उजव्या बाजूला नजर आपसूक वळली आणि दिसलं गणरायाच्या आगमनाला सज्ज झालेलं लाकडी मेज.. अरेच्चा त्याचा नूर तर काही वेगळाच होता ..आज ते जरतारी वसन ल्यायले होते,मेजाचे खिसे अत्तराच्या कुप्या , धुपाचे डबे ,कापुराची पाकिटे ,उदबत्त्या ह्यांनी ओसंडून वाहत होते

मागच्या भिंती थर्माकोल ,रेशमी वस्त्रांनी सजल्या होत्या,ओटीला एखाद्या महालाचे स्वरूप आले होते ..

माझा डावीकडच्या छोट्याश्या खोलीत गणपती बाप्पा waiting mode मध्ये बसले होते. बंडूकाका त्याला मोत्याचे, सोन्याचे दागिने, घालुन सजवत होता..

मी समोरच्या दारातून आत माजघरात जायला लागले ,आपसूक हात जोडले गेले आणि नजर वर गेली .. दारावरच्या आजोबाआजींच्या फोटोला नमस्कार करून मी आत गेले ..

तिथे चैत्राली छान झोपली होती .मी दचकून इकडे तिकडे पाहिलं मग लक्षात आल कि मी हजारो मैलावर आहे मी नाहीये तिच्या बाजूला गोधडी पांघरून झोपायला आणि मग ठरवून दोघींनी एकदम उठायला ..

तशीच उजव्या बाजूने सावकाश मी आत गेले तिथे मस्त ताज्या दुधाचा चहाचा वास दरवळत होता, आईने मस्त चहां केला होता.. चहां पीत पीत काका,दादा यांचा गप्पांचा अड्डा जमला होता ,स्वयंपाक घराला लागुनच आणि एक छोट्या पडवीत मोदकाची तयारी चालली होती ..गप्पा मारता मारता मुग्धाकाकू,सुनीताकाकू  आणि गायत्रीवहिनी खवलेल्या नारळाची ताटे हातावेगळ्या करत होत्या,नव्याने सरपंच झालेली  अनघा काकू घराचा आणि मध्येच गावचा संसार सांभाळत  होती..  मागच्या पडवीत दाराशी कामाला येणाऱ्या अनु, तिची सून आणि नातू यांची चहाची पंगत बसली होती ...

अशीच धावत मी मागच्या दारातून बाहेर आले ,उजवीकडे तुळशी वृंदावन मोठ्या दिमाखात उभं होत कारण आता एकटी घरची काकू नाही तर सगळ्या काकू, वहिनी,आत्या,आई आंघोळ आटपल्या आटपल्या धावत पळत लगबगीने तुळशीपाणी करायला तिथे येणार होत्या

चुलाण्यावर हंड्यात ढणाढणा पाणी  तापत होते..बाबा नेहमीसारखे कुठल्यातरी कामात व्यस्त होते थोड्यावेळाने जयेश ला धरतीलच  ते हाताखाली काम करायला ...डावीकडे माझी चुलत चुलत भावंडे आंघोळीचे कपडे हातात घेऊन आंघोळीच्या तयारीत होती,कुणी चुलीजवळ शेक घेत होती,कुणी तोंडात brush घेऊन ब्रह्मांडात डोळे लावून होते,माहेरवाशिणी बहिणी आपल्या मुलांच्या पाठी पळत होत्या..

या सगळ्यांकडे पाहत पाहत मी परत फिरले. .

आता स्वयंपाकाघरात दुपारच्या जेवणाची तयारी सुरु झाली होती.
सगळे मोदक निवेगरया,चटणी,कोशिंबिरी (कधी कधी अतुल दादा जरा मीठ कमी जास्त असेल,ककड़ी जुन असेल तर त्याला "काचो" =काकडीचा चोथा म्हणतो),वरण भात अस calender वर पाच दिवसांचा  ठरवलेला menu करण्यात मग्न होते, माज घरात आता सगळ लख्ख आवरलेल होत,
देवघरात छान पूजा झाल्याने अगरबत्तीची वलय फुलांच्या सुगंधाबरोबर खोलीत भरून राहिली होती.बाहेर ओटीवर गणपतीबाप्पाहि षोडशोपचारे पूजा आटपून स्थानापन्न झाले होते..बाजूला शेणाने सारवलेल्या जमिनीवर छान रांगोळी घातलेली होती.. मी नाही आज रांगोळी काढायला तिथे .. !!
एकीकडे शेखरकाका दुर्वा आणि एक्झोरा (आईच्या भाषेत एक्झोस )च्या फुलांची माळ गुंफत होता . बाबाकाका प्राजक्ताच्या फांद्याचे दोरे काढून देत होते आणि मुलं त्यात फुल ओवत होते.काकांनी  कमळेहि आणली होती मागच्या परसात जाऊन, त्याच्याही देठ दुमडून माळा करायला घेतील ते आता ..

ओटीवरच्या पायरया उतरून खाली आले तर आता झोपाळा  रिकामा होता ..तो सज्ज होता आता दर्शनाला येणाऱ्या पाहुण्याच्या स्वागताला, लहान मुलांचा उंच झोका व्हायला  आणि संध्याकाळच्या पर्वचा ऐकायला ,दुपारच्या वेळी पंढरपुरहून गणपतीत येणारे पेटीवाले,तबलावाले ऐकवातील आपली कला तिथेच  ..
खूप मस्का मारल्यावर सगळे काका,बाबा अनेकदा सांगितलेल्या भुताच्या गोष्टी पुन्हा सांगायला तिथेच बसतील ,मग सगळी मुलं,बायका बसतील अवती भवती ... झालेल्या गोष्टी पुन्हा निघतील, प्रत्येकाचे ठरलेले mimicry item पुन्हा नव्याने दाद मिळवून जातील,जुन्या पिढीतील  लोकांच्या आठवणी निघतील,हास्याची कारंजी उडतील,कधी डोळ्यात पाणी भरून येइल  ...

घराच्या मुख्य दारातून मी बाहेर अंगणात आले नयनांची अश्रूंनी केलेली घुसमट थोपवताना दिसलं त्या कृष्णकन्हयाच मंदिर .. मी धावत तिकडे निघाले..

डावीकडे गोठ्यामधून हंबरण्याचे आवाज येत होते.प्राजक्ताच्या फुलांचे सडे,आजूबाजूला गणेश वेलीची मध्ये डोकावणारी फांदी ,चाफ्याचे झाड,तगर ,सायंकाळीची वेगवेगळ्या रंगांची झाड मागे सारत पाउल वाटेवरून मी देवळात पोहोचले ...

तो लबाड मुरली हातात धरून ,पाय दुमडून मिश्कील हसत उभा होता ...

घरापासून दूर असले तरी माझी माणस,त्यांच्या आठवणींच घरकुल आहेच ना माझ्या हृदयात कायम??
दूरवर आणखीही  मिळाली आहेत माणस मला.. अशी जाणीव पुन्हा त्त्याने करून दिली आणि मीही मग
हसत हसत झोपी गेले त्या सावळ्या रुपाला ह्रदयात साठवत . . ..